Po śmierci właściciela nieruchomości jego majątek dziedziczą najbliższe mu osoby. Niekiedy jednak tak zwane dziedziczenie ustawowe może nie spełniać oczekiwań spadkodawcy. W takiej sytuacji warto zastanowić się nad spisaniem testamentu, który umożliwia rozporządzanie majątkiem zgodnie z własną wolą.

Dwa warianty dziedziczenia nieruchomości – podstawowe informacje

Zgodnie z obowiązującymi przepisami obecnie można nabyć spadek z tytułu dziedziczenia ustawowego lub testamentowego. Należy przy tym podkreślić, że w przypadku sporządzenia testamentu obowiązuje wariant testamentowy, który co do zasady ma pierwszeństwo przed ustawowym. Jeśli zatem spadkodawca nie chce, aby jego nieruchomość została przekazana ustawowym spadkobiercom, powinien uwzględnić swoją wolę w stosownym dokumencie.

Dziedziczenie ustawowe nieruchomości – co warto wiedzieć?

Jeżeli właściciel nieruchomości nie spisał testamentu, otrzymają ją ustawowi spadkobiercy. Trzeba przy tym zaznaczyć, że indywidualne relacje zmarłego z członkami rodziny nie są wówczas brane pod uwagę – priorytetem jest określona przez kodeks cywilny kolejność dziedziczenia. Pierwszeństwo mają dzieci oraz małżonek, dziedziczący nieruchomość w równych częściach, przy czym małżonek nie może otrzymać mniej niż ¼. Zdarza się jednak, że dzieci nie dożywają otwarcia spadku – wówczas spadkobiercami są wnukowie. W przypadku braku wnuków, nieruchomość zostaje podzielona pomiędzy małżonka a rodziców zmarłego. Następni w kolejności do dziedziczenia są dziadkowie.

Dziedziczenie testamentowe – na czym polega?

Jedynym sposobem na przekazanie nieruchomości zgodnie ze swoją wolą jest spisanie testamentu. Wówczas można wskazać konkretnego spadkobiercę, nawet jeśli nie będzie to osoba z rodziny. Warto podkreślić, że w testamencie można określić zarówno spadkobiercę testamentowego, jak i podstawionego, który zyskuje prawo do dziedziczenia nieruchomości, jeśli spadkobierca testamentowy nie chce lub z różnych przyczyn nie może być spadkobiercą.

Testament warto spisać także wtedy, gdy właścicielowi nieruchomości zależy na wydziedziczeniu członka rodziny. Osoba wydziedziczona może stracić prawo otrzymania spadku na przykład wtedy, gdy dopuści się przestępstwa wobec spadkodawcy lub postępuje niezgodnie z zasadami współżycia społecznego. W tym przypadku spisany dokument przyjmuje formę tak zwanego testamentu negatywnego. Zdarza się jednak, że sąd go podważa, zwłaszcza gdy nie wystąpiły określone przesłanki do wydziedziczenia.

Ostatnia wola spadkodawcy nie musi być wiążąca dla wyznaczonego przez niego spadkobiercy, który może nie przyjąć spadku. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami, nastąpi dziedziczenie ustawowe nieruchomości.

Podsumowanie

Każdy właściciel nieruchomości powinien zabezpieczyć się na wypadek swojej śmierci i spisać testament, wskazując konkretną osobę lub osoby do dziedziczenia. Dzięki temu można skrócić niezbędne formalności do minimum i zapobiec ustawowemu dziedziczeniu domu czy mieszkania.